Για να μπορέσετε να λειτουργήσετε την βιομηχανική κοστολόγηση, πρέπει να ακολουθήσετε τις οδηγίες παραμετροποίησης της Βιομηχανικής Παραγωγής.
Εφόσον παρακολουθείτε φασόν, πρέπει να ακολουθήσετε τις οδηγίες παραμετροποίησης της Παραγωγής με Διαχείριση Φασόν.
Επιπλέον, πρέπει να παραμετροποιήσετε την μέθοδο αποτίμησης, τις κατηγορίες εξόδων παραγωγής, τα είδη παραγωγής σε εξέλιξη, τα έξοδα κοστολόγησης, τα σενάρια κοστολόγησης και την οργάνωση της κοστολόγησης.
Μέθοδος Αποτίμησης
Για να παραμετροποιήσετε την μέθοδο αποτίμησης, ακολουθείτε στο μενού την διαδρομή Οργάνωση → Υποδομή → Χρήσεις, επιλέγετε την χρήση που θέλετε και στο πεδίο «Μέθοδος Κοστολόγησης» διαλέγετε μια από τις παρακάτω μεθόδους:
- Ετήσια Μέση Σταθμική. Σύμφωνα με την μέθοδο αυτή, τα αποθέματα απογραφής του τέλους της χρήσης, αλλά και οποιεσδήποτε ποσότητες ενδιάμεσης περιόδου, αποτιμώνται στην μέση σταθμική τιμή που διαμορφώνεται στο τέλος της χρήσης ή της ενδιάμεσης περιόδου (πχ εξαμήνου).
- Μηνιαία Μέση Τιμή. Σύμφωνα με την μέθοδο αυτή, κάθε μήνας αντιμετωπίζεται σαν μια αυτοτελής διαχειριστική περίοδος με διακριτό κόστος αποθέματος. Το κόστος αυτό σχηματίζεται από το κόστος του αποθέματος της αρχής κάθε μήνα και από το κόστος των αγορών του αποθέματος που έγιναν κατά την διάρκεια του μήνα.
- Τριμηνιαία Μέση Τιμή. Σύμφωνα με την μέθοδο αυτή, κάθε τρίμηνο αντιμετωπίζεται σαν μια αυτοτελής διαχειριστική περίοδος με διακριτό κόστος αποθέματος. Το κόστος αυτό σχηματίζεται από το κόστος του αποθέματος της αρχής κάθε τριμήνου και από το κόστος των αγορών του αποθέματος που έγιναν κατά την διάρκεια του τριμήνου.
- Πρότυπο Κόστος. Σύμφωνα με την μέθοδο αυτή, η αποτίμηση της απογραφής των αποθεμάτων γίνεται σε τιμές πρότυπου κόστους.
Σε περίπτωση που θέλετε να αλλάξετε μέθοδο αποτίμησης ενώ υπάρχουν ήδη υπολογισμένες τιμές κόστους, εκτελείτε την διαδικασία Καθαρισμός Τιμών Κόστους από τις Ενέργειες.
Κατηγορίες Εξόδων Κοστολόγησης
Για να παραμετροποιήσετε τις κατηγορίες εξόδων παραγωγής, ακολουθείτε στο μενού την διαδρομή Οργάνωση → Παραγωγή → Κατηγορίες → Κατηγορίες Εξόδων Κοστολόγησης και συμπληρώνετε τις κατηγορίες που θέλετε.
Είδη Παραγωγής σε Εξέλιξη
Για να παραμετροποιήσετε τα είδη παραγωγής σε εξέλιξη, ακολουθείτε στο μενού την διαδρομή Παραγωγή → Κοστολόγηση → Είδη Παραγωγής σε Εξέλιξη και δημιουργείτε ή επιλέγετε το είδος που θέλετε.
Για την λειτουργία της κοστολόγησης είναι απαραίτητο ένα τουλάχιστον είδος παραγωγής σε εξέλιξη. Μπορείτε να έχετε περισσότερα είδη παραγωγής σε εξέλιξη, το οποία τα συνδέετε με τις κατηγορίες εντολών παραγωγής, για την αναλυτικότερη πληροφόρηση της παραγωγής σε εξέλιξη.
Έξοδα Κοστολόγησης
Το κόστος παραγωγής περιλαμβάνει το σύνολο των εξόδων που γίνονται για να παραχθεί το προϊόν και να πάρει την μορφή και την θέση που χρειάζεται ώστε να μπορεί να πουληθεί. Τέτοια έξοδα είναι οι μισθοί του προσωπικού παραγωγής, το ηλεκτρικό ρεύμα παραγωγής, οι συντηρήσεις των εγκαταστάσεων παραγωγής κ.τ.λ.
Για να παραμετροποιήσετε τα έξοδα κοστολόγησης, ακολουθείτε στο μενού την διαδρομή Παραγωγή → Κοστολόγηση → Έξοδα και δημιουργείτε ή επιλέγετε το έξοδα που θέλετε. Για να προσθέσετε ένα έξοδο, πατήστε το κουμπί με το σύμβολο του συν (+). Για να διαγράψετε ένα έξοδο, πατήστε το κουμπί με το σύμβολο του πλην (-).
Στην αριστερή πλευρά εμφανίζονται όλα τα έξοδα κοστολόγησης και στην δεξιά πλευρά αναλυτικά τα στοιχεία κάθε εξόδου κοστολόγησης.
Ανά έξοδο κοστολόγησης, συμπληρώνετε στο πεδίο «Όνομα» την περιγραφή του εξόδου κοστολόγησης. Στο πεδίο «Είδος» επιλέγετε μια από τις παρακάτω τιμές:
- Γεν. Βιομηχ. Έξοδα. Το έξοδο χαρακτηρίζεται σαν ΓΒΕ.
- Εργατικά Έξοδα. Το έξοδο χαρακτηρίζεται σαν Εργατικά.
- Δαπάνη Απόσβεσης. Το έξοδο χαρακτηρίζεται σαν Απόσβεση Παγίων.
- Λοιπά Έξοδα. Το έξοδο χαρακτηρίζεται σαν Λοιπά ΓΒΕ.
Στο πεδίο «Κατηγορία» επιλέγετε μια από τις κατηγορίες εξόδων κοστολόγησης και στο πεδίο «Πηγή Εξόδου» επιλέγετε μια από τις παρακάτω τιμές:
- Ελεύθερο. Οι αξίες του εξόδου προέρχονται από καταχωρημένα ποσά.
- Χρεώσεις. Οι αξίες του εξόδου προέρχονται από τις κινήσεις συγκεκριμένων χρεώσεων.
- Λογιστική. Οι αξίες του εξόδου προέρχονται από τις κινήσεις συγκεκριμένων λογαριασμών λογιστικής.
- Ερώτημα στην Βάση. Οι αξίες του εξόδου προέρχονται από ερώτημα (query) στην βάση δεδομένων.
- Κέντρα Κόστους Κέρδους. Οι αξίες του εξόδου προέρχονται από κέντρα κόστους κέρδους.
- Κέντρα Κόστους Κέρδους και Λογιστική. Οι αξίες του εξόδου προέρχονται από κέντρα κόστους κέρδους και τις κινήσεις συγκεκριμένων λογαριασμών λογιστικής.
- Κέντρα Κόστους Κέρδους και Χρεώσεις. Οι αξίες του εξόδου προέρχονται από κέντρα κόστους κέρδους και τις κινήσεις συγκεκριμένων χρεώσεων.
Στο group: Πληροφορίες Μερισμού επιλέγετε το κριτήριο καταλογισμού (μερισμού) του εξόδου κοστολόγησης.
Κριτήρια Καταλογισμού
Όταν σε ένα παραγωγικό τμήμα ή εργοστάσιο παράγεται ένα μόνο προϊόν δεν δημιουργείται πρόβλημα καταλογισμού των εξόδων γιατί το σύνολο αυτών καταλογίζεται και επιβαρύνει το μοναδικό προϊόν που παράγεται σε αυτό. Όταν όμως στο παραγωγικό τμήμα ή εργοστάσιο παράγονται πολλά προϊόντα, ο καταλογισμός των εξόδων σε κάθε ένα από αυτά είναι δύσκολος και απαιτεί την χρησιμοποίηση κριτηρίου κατανομής.
Τα συνήθη κριτήρια που χρησιμοποιούνται είναι:
- Οι ώρες λειτουργίας των μηχανημάτων και του εξοπλισμού,
- Οι μονάδες του παραγόμενου προϊόντος,
- Το κόστος των αναλώσεων,
- Οι ώρες άμεσης εργασίας,
- Το κόστος της άμεσης εργασίας (ώρες x ωρομίσθιο).
Στο πεδίο «Μερισμός» επιλέγετε μια από τις παρακάτω τιμές:
- Ποσότητα. Το κριτήριο καταλογισμού είναι οι μονάδες (ποσότητες) των παραγόμενων προϊόντων. Πρέπει να επιλέξετε επίσης στο πεδίο «Μονάδα Μέτρησης» και την βασική μονάδα των παραγόμενων προϊόντων.
- Όλες οι Ώρες. Το κριτήριο καταλογισμού είναι όλες οι ώρες.
- Ώρες Εργασίας. Το κριτήριο καταλογισμού είναι οι ώρες εργασίας.
- Ώρες Μηχανής. Το κριτήριο καταλογισμού είναι οι ώρες μηχανής.
- Ώρες Εργασίας και Στησίματος. Το κριτήριο καταλογισμού είναι οι ώρες εργασίας και στησίματος.
- Ώρες Μηχανής και Στησίματος. Το κριτήριο καταλογισμού είναι οι ώρες μηχανής και στησίματος.
- Αξία Αναλώσεων. Το κριτήριο καταλογισμού είναι η αξία των αναλώσεων.
- Φόρμουλα. Το κριτήριο καταλογισμού είναι η τιμή που υπολογίζεται από την φόρμουλα που υπάρχει στο πεδίο «Φόρμουλα».
Στο group: Κριτήρια Εντολών συμπληρώνετε τα επίπεδα επιλογής εντολών του κριτηρίου καταλογισμού και τους επιμέρους συντελεστές βαρύτητας αν υπάρχουν. Κατά συνέπεια, αν το κριτήριο καταλογισμού είναι η ποσότητα τότε στα κριτήρια εντολών ομαδοποιούνται οι εντολές και αθροίζεται η ποσότητα παραγωγής των συγκεκριμένων εντολών ανά επίπεδο
Στο πεδίο «Τύπος Μερισμού» επιλέγετε μια από τις παρακάτω τιμές:
- Εργοστάσιο. Το επίπεδο απόδοσης του εξόδου είναι τα εργοστάσια.
- Τμήμα. Το επίπεδο απόδοσης του εξόδου είναι τα τμήματα.
- Κέντρο Εργασίας. Το επίπεδο απόδοσης του εξόδου είναι τα κέντρα εργασίας.
- Κατηγορία Παραγωγής. Το επίπεδο απόδοσης του εξόδου είναι οι κατηγορίες παραγωγής.
- Είδος. Το επίπεδο απόδοσης του εξόδου είναι τα είδη.
- Φασεολόγιο. Το επίπεδο απόδοσης του εξόδου είναι τα φασεολόγια.
- Κατηγορία Εντολών Παραγωγής. Το επίπεδο απόδοσης του εξόδου είναι οι κατηγορίες εντολών παραγωγής.
- Τεχνική Προδιαγραφή. Το επίπεδο απόδοσης του εξόδου είναι οι τεχνικές προδιαγραφές.
- Περιγρ. Εντολής Αριθμός 1-5. Το επίπεδο απόδοσης ορίζεται από τα συγκεκριμένα πεδία χρήστη που ενεργοποιούνται από Οργάνωση → Παραγωγή → Κοστολόγηση → Οργάνωση.
- Περιγρ. Εντολής Ημερομηνία 1-5. Το επίπεδο απόδοσης ορίζεται από τα συγκεκριμένα πεδία χρήστη που ενεργοποιούνται από Οργάνωση → Παραγωγή → Κοστολόγηση → Οργάνωση.
- Περιγρ. Εντολής Ναι/Όχι 1-5. Το επίπεδο απόδοσης ορίζεται από τα συγκεκριμένα πεδία χρήστη που ενεργοποιούνται από Οργάνωση → Παραγωγή → Κοστολόγηση → Οργάνωση.
- Περιγρ. Εντολής 1-5. Το επίπεδο απόδοσης ορίζεται από τα συγκεκριμένα πεδία χρήστη που ενεργοποιούνται από Οργάνωση → Παραγωγή → Κοστολόγηση → Οργάνωση.
- Αριθμός Φάσης 1-5. Το επίπεδο απόδοσης ορίζεται από τα συγκεκριμένα πεδία χρήστη που ενεργοποιούνται από Οργάνωση → Παραγωγή → Κοστολόγηση → Οργάνωση.
- Ημερομηνία Φάσης 1-5. Το επίπεδο απόδοσης ορίζεται από τα συγκεκριμένα πεδία χρήστη που ενεργοποιούνται από Οργάνωση → Παραγωγή → Κοστολόγηση → Οργάνωση.
- Ναι/Όχι Φάσης 1-5. Το επίπεδο απόδοσης ορίζεται από τα συγκεκριμένα πεδία χρήστη που ενεργοποιούνται από Οργάνωση → Παραγωγή → Κοστολόγηση → Οργάνωση.
- Φάση Πίνακας 1-5. Το επίπεδο απόδοσης ορίζεται από τα συγκεκριμένα πεδία χρήστη που ενεργοποιούνται από Οργάνωση → Παραγωγή → Κοστολόγηση → Οργάνωση.
Ανάλογα με την επιλογή του τύπου μερισμού, επιλέγετε στο πεδίο «Απόδοση σε» από την αντίστοιχη λίστα. Κατά συνέπεια, αν έχετε επιλέξει στον τύπο μερισμού Εργοστάσιο, στο επίπεδο απόδοσης μερισμού επιλέγετε ένα από τα καταχωρημένα εργοστάσια.
Στο πεδίο «Χρήση Συντελ. Μερισμού» επιλέγετε μια από τις παρακάτω τιμές:
- Ναι. Υπάρχουν συντελεστές δυσχέρειας ανά επίπεδο απόδοσης μερισμού.
- Όχι. Δεν υπάρχουν συντελεστές δυσχέρειας.
Αν επιλέξετε την τιμή Ναι τότε εμφανίζετε για κάθε επίπεδο ένας συντελεστής δυσχέρειας με αρχική τιμή την μονάδα.
Για να προσθέσετε ένα κριτήριο εντολών, πατήστε το κουμπί με το σύμβολο του συν (+). Για να διαγράψετε ένα κριτήριο εντολών, πατήστε το κουμπί με το σύμβολο του πλην (-). Για να προσθέσετε πολλά κριτήρια εντολών, πατήστε το κουμπί «Πολλαπλή Επιλογή». Στην φόρμα που εμφανίζεται, επιλέγετε αρχικά τον τύπο μερισμού.
Στην συνέχεια, επιλέγετε το επίπεδο απόδοσης μερισμού.
Αν επιλέξετε τύπο μερισμού φασεολόγιο ή τεχνική προδιαγραφή, τότε συνδέεται το έξοδο με το φασεολόγιο ή την τεχνική προδιαγραφή και εμφανίζεται στο αντίστοιχο tab: Σύνδεση Εξόδων Κοστολόγησης του φασεολογίου ή της τεχνικής προδιαγραφής.
Ελεύθερα Έξοδα
Εφόσον έχετε επιλέξει στο πεδίο «Πηγή Εξόδου» την τιμή Ελεύθερο ενεργοποιείται το δικαίωμα καταχώρησης στο tab: Ελεύθερο Έξοδο ενώ παράλληλα κλειδώνει στα υπόλοιπα tab που αφορούν τις πηγές του εξόδου.
Στο πεδίο «Χρήση» επιλέγετε μια από τις υπάρχουσες οικονομικές χρήσεις, στο πεδίο «Ποσό» συμπληρώνετε το σύνολο της αξίας των εξόδων που θέλετε να μοιράσετε σε ένα εύρος περιόδων, στο πεδίο «Αρχ. Περίοδος» επιλέγετε την περίοδο από την οποία θα ξεκινήσει το μοίρασμα και στο πεδίο «Τέλος Περιόδου» επιλέγετε την περίοδο στην οποία θα τελειώσει το μοίρασμα. Σε περίπτωση που θέλετε να αλλάξετε την ισόποση περιοδική κατανομή, επιλέγετε την τιμή Ναι στο πεδίο «Χειροκίνητη» της αντίστοιχης περιόδου και συμπληρώνετε την επιθυμητή αξία.
Έξοδα από Λογιστική
Εφόσον έχετε επιλέξει στο πεδίο «Πηγή Εξόδου» την τιμή Λογιστική ενεργοποιείται το δικαίωμα καταχώρησης στο tab: Λογαριασμός Εξόδου ενώ παράλληλα κλειδώνει στα υπόλοιπα tab που αφορούν τις πηγές του εξόδου.
Στο πεδίο «Λογιστικό Σύστημα» επιλέγετε ένα από τα υπάρχοντα λογιστικά συστήματα από το οποίο θα αντλούνται οι αξίες του εξόδου. Μπορείτε να επιλέξετε σύστημα είτε γενικής είτε αναλυτικής λογιστικής.
Μπορείτε να συνδέσετε έναν ή περισσότερους λογαριασμούς, χρησιμοποιώντας την μάσκα λογαριασμών, στο πεδίο «Κωδικός» στο tab: Σύνδεση Λογαριασμών. Στο πεδίο «Τύπος Εγγραφής» επιλέγετε τον τρόπο υπολογισμού της συνδεόμενης αξίας και στο πεδίο «Αντίστροφο Πρόσημο» επιλέγετε την τιμή Ναι μόνο στην περίπτωση που η υπολογιζόμενη αξία είναι συνήθως αρνητική. Στο tab: Εξαιρέσεις Λογαριασμών, συνδέετε όσους λογαριασμούς περιλαμβάνονται στην μάσκα αλλά δεν θέλετε να λαμβάνουν μέρος στον υπολογισμό της αξίας.
Για να προσθέσετε μια ομάδα λογαριασμών με μάσκα, πατήστε το κουμπί με το σύμβολο του συν (+). Για να διαγράψετε μια ομάδα λογαριασμών, πατήστε το κουμπί με το σύμβολο του πλην (-).
Έξοδα από Χρεώσεις
Εφόσον έχετε επιλέξει στο πεδίο «Πηγή Εξόδου» την τιμή Χρεώσεις ενεργοποιείται το δικαίωμα καταχώρησης στο tab: Δαπάνη Εξόδου ενώ παράλληλα κλειδώνει στα υπόλοιπα tab που αφορούν τις πηγές του εξόδου.
Για να προσθέσετε μια χρέωση, πατήστε το κουμπί με το σύμβολο του συν (+). Για να διαγράψετε μια χρέωση, πατήστε το κουμπί με το σύμβολο του πλην (-). Για να προσθέσετε πολλές χρεώσεις, πατήστε το κουμπί «Πολλαπλή Επιλογή».
Σενάρια Κοστολόγησης
Για να παραμετροποιήσετε τα σενάρια κοστολόγησης, ακολουθείτε στο μενού την διαδρομή Παραγωγή → Κοστολόγηση → Σενάρια και δημιουργείτε ή επιλέγετε το σενάριο που θέλετε.
Στην αριστερή πλευρά εμφανίζονται όλα τα σενάρια κοστολόγησης και στην δεξιά πλευρά αναλυτικά τα στοιχεία κάθε σεναρίου κοστολόγησης.
Ανά σενάριο κοστολόγησης, συμπληρώνετε στο πεδίο «Όνομα» την περιγραφή του σεναρίου κοστολόγησης.
Στο πεδίο «Χρήση» επιλέγετε μια από τις υπάρχουσες οικονομικές χρήσεις, στο πεδίο «Τύπος Περιόδου» συμπληρώνετε την χρονική διάρκεια των επιμέρους περιόδων στις οποίες θέλετε να χωρίσετε την χρήση, στο πεδίο «Αρχ. Περίοδος» επιλέγετε την περίοδο από την οποία θα ξεκινήσει και στο πεδίο «Τέλος Περιόδου» επιλέγετε την περίοδο στην οποία θα τελειώσει.
Ανάλογα με την επιλεγμένη μέθοδο αποτίμησης και τον επιλεγμένο τύπο περιόδου, εμφανίζονται οι περίοδοι κοστολόγησης του σεναρίου στο tab: Περίοδοι. Κάθε περίοδος, έχει συγκεκριμένη ημερομηνία έναρξης κοστολόγησης, ημερομηνία έναρξης και ημερομηνία λήξης.
Κατά συνέπεια, αν η μέθοδος αποτίμησης είναι Ετήσια Μέση Σταθμική και ο τύπος περιόδου Μήνας, για την περίοδο πχ του Σεπτεμβρίου η ημερομηνία έναρξης κοστολόγησης είναι η 1η Ιανουαρίου, η ημερομηνία έναρξης είναι η 1η Σεπτεμβρίου και η ημερομηνία λήξης είναι η 30η Σεπτεμβρίου και επίσημο κόστος έχει μόνο η περίοδος του Δεκεμβρίου.
Επίσης, αν η μέθοδος αποτίμησης είναι Μηνιαία Μέση Τιμή και ο τύπος περιόδου Μήνας, για την περίοδο πχ του Σεπτεμβρίου η ημερομηνία έναρξης κοστολόγησης είναι η 1η Σεπτεμβρίου, η ημερομηνία έναρξης είναι η 1η Σεπτεμβρίου και η ημερομηνία λήξης είναι η 30η Σεπτεμβρίου και επίσημο κόστος έχει κάθε περίοδος.
Στο tab: Προκαθορισμένα Έξοδα, συμπληρώνετε τα έξοδα που θέλετε να λαμβάνουν μέρος όταν εκτελείται το σενάριο. Αν δεν υπάρχουν συμπληρωμένα τα προκαθορισμένα έξοδα τότε επιλέγονται όλα τα έξοδα.
Οργάνωση Κοστολόγησης
Για να παραμετροποιήσετε την οργάνωση της κοστολόγησης παραγωγής, ακολουθείτε στο μενού την διαδρομή Οργάνωση → Παραγωγή → Κοστολόγηση → Οργάνωση και συμπληρώνετε τις παραμέτρους.
Στο tab: Λοιπά στο group: Σειρά Παραστατικού, στο πεδίο «Σειρά Αξίας Παραγωγής» επιλέγετε την σειρά κόστους παραγωγής, στο πεδίο «Σειρά Αξίας Ανάλωσης» επιλέγετε την σειρά κόστους αναλώσεων. Στο tab: Εργασία σε Εξέλιξη, στο πεδίο «Σειρά Ποσοτική» επιλέγετε την σειρά ποσοτικής παραγωγής των ειδών παραγωγής σε εξέλιξη και στο πεδίο «Βασικό Κόστος» επιλέγετε το είδος παραγωγής σε εξέλιξη.
